Banner Viadrina

Wystawa „Ausgewiesen! Historia Polenaktion 1938”

Kościół Mariacki we Frankfurcie nad Odrą 28.10.–27.11.2022

Ausgewiesen
Historyczna pocztówka, zbiór G. Knappe

Wystawa „Ausgewiesen! Historia Polenaktion 1938” stworzona przez Aktives Museum Faschismus und Widerstand in Berlin e.V. opowiada historię sześciu żydowskich rodzin z Berlina i mieszkańca Frankfurtu nad Odrą Eliasza Rammera przed, w trakcie i po 28 października 1938 roku. Tego dnia 17 tysięcy Żydów zostało aresztowanych w Rzeszy Niemieckiej i deportowanych do sąsiedniej Polski ze względu na ich polskie obywatelstwo.. Ponad 8 tysięcy wypędzonych Żydów trafiło do małego polskiego miasteczka Zbąszyń. Znaczna część usiała tam przebywać do 10 miesięcy w improwizowanych noclegowniach, zanim pozwolono im wyjechać do krewnych w głębi Polski lub wyemigrować za granicę. Po ataku Wehrmachtu na Polskę wielu z nich  zostało zamordowanych podczas Holokaustu. 

Tak zwana „Polenaktion" była pierwszą masową deportacją i zapoczątkowała nową fazę nazistowskich prześladowań Żydów.  

Poza dokumentami prześladowań i morderstw wystawa pokazujeprywatne zdjęcia rodzinne dokumentujące życie przed i po deportacjach.

Wystawa została wsparta przez fundacje Sanddorf Stiftung oraz Ursula Lachnit-Fixson Stiftung.

Prezentacja we Frankfurcie nad Odrą została dofinansowana przez Brandenburgische Landeszentrale für politische Bildung.

Logos Webseite

Program

28.10.  Otwarcie (16.00 – 18.00, Logensaal, Uniwersytet Europejski Viadrina)

Powitanie

prof. Werner Benecke, Uniwersytet Europejski Viadrina

Przemowa

Jobst Ubbelohde, Sekretarz Stanu ds. Europy i Komisarz ds. Stosunków Brandenbursko-Polskich Kraju Związkowego Brandenburgia

Alicja Bromberger-Kobus, Przewodnicząca Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Poznaniu (złożono zapytanie)

dr Christoph Kreutzmüller, Przewodniczący Stowarzyszenia „Aktives Museum”

Wprowadzenie do wystawy

dr Alina Bothe, kuratorka wystawy

Członkowie drugiego pokolenia

Wydarzenie będzie tłumaczone na język niemiecki i polski.

 

9.11.  Oprowadzanie kuratorskie (14.00 – 15.30, Kościół Mariacki)

dr Alina Bothe, kuratorka wystawy

9.11.  Wykład w ramach kolokwium Centrum Interdyscyplinarnych Studiów o Polsce (16.00 – 18.00, Logensaal, Uniwersytet Europejski Viadrina)

„Die Polenaktion! O znaczeniu akcji deportacyjnej z roku 1938“ i „Frankfurt nad Odrą w roku 1938“

prof. Werner Benecke, Katedra Kultury i Historii Europy Środkowo-Wschodniej

dr Alina Bothe, kuratorka wystawy  

Moderacja: dr Frank Grelka, Centrum Interdyscyplinarnych Studiów o Polsce

Następnie istnieje możliwość uczestniczenia w obchodach rocznicy Pogromu Listopadowego w 1938 roku. (18.00 – 19.00 przy kamieniu upamiętniającym synagogę we Frankfurcie nad Odrą)

 

21.11.  Prezentacja lokalnych projektów upamiętniających w Zbąszyniu w ramach Kolokwium Europy Wschodniej (18.00 – 20.00 w Logensaal Uniwersytetu Europejskiego Viadrina) Wojciech Olejniczak, Prezes Fundacji TRES, w rozmowie z dr Lidią Zessin-Jurek, Czeska Akademia Nauk

Jak dziś w Polsce wspomina się historię pierwszego masowego wypędzenia polskich Żydów z Rzeszy Niemieckiej w 1938 roku? Jakie ślady tej historii można znaleźć w Zbąszyniu, małej miejscowości, która niespodziewanie stała się sceną katastrofy humanitarnej w 1938 roku? Gościem jest pochodzący ze Zbąszynia artysta i założyciel Fundacji TRES Wojciech Olejniczak. Od ponad 15 lat realizuje projekty upamiętniające historię „Polenaktion”.

Moderacja: prof. Werner Benecke, Katedra Kultury i Historii Europy Środkowo-Wschodniej

Wydarzenie będzie tłumaczone na język niemiecki i polski.