Banner Viadrina

Markus Pieper

MP-web-7 ©ivooo.nl
Temat pracy doktorskiej:
Partnerstwa miast i współpraca partyjna pomiędzy NRD i PRL na przykładzie współpracy Wrocławia z Dreznem oraz ich rozwój po 1989 roku.

Partnerstwa miast są głównie znane w kontekście zachodnioeuropejskim, a tam przede wszystkim jako "komunalna polityka zagraniczna" między Republiką Federalną Niemiec a Francją po II wojnie światowej. Ale nawet w socjalistycznych dyktaturach bloku wschodniego ta forma współpracy między gminami i miastami istniała od lat pięćdziesiątych. Praca doktorska bada współpracę miast enerdowskich i polskich na przykładzie partnerstwa Drezna z Wrocławiem, założonego w 1959 roku. Charakteryzuje główne formaty, warunki i funkcje polityczne oraz tworzone przez te partnerstwa możliwości nieformalnych kontaktów między Niemcami i Polakami. Analiza dotyczy wszystkich faz takiej współpracy od powstania pierwszych partnerstw w latach pięćdziesiątych i rozkwitu polsko-wschodnioniemieckich stosunków w latach siedemdziesiątych oraz ich nadużycie dla celów politycznych w czasie Solidarności i stanu wojennego w latach 1980–83 aż do upadku dyktatur socjalistycznych w 1989/90 r. Ostatni rozdział otwiera perspektywę na dzisiejsze odnowione polsko-niemieckie partnerstwa miast oraz ich ciągłości z czasów dyktatur. 

Analizy z punktu widzenia partnerstw miast udowadniają potrzeby rozszerzenia i zróżnicowania historiografii stosunków polsko-wschodnioniemieckich. Z jednej strony partnerstwa te otworzyły do tej pory nieznane szerokie kontakty między wschodnioniemieckimi i polskimi kadrami partyjnymi i pracownikami administracyjnymi nizkich szczebli w czasach hermetycznie zamkniętych granic. Z drugiej strony partnerstwa miast funkcjonowały jako pas transmisyjny polityki partyjno-państwowej w zakresie lokalnym, gdyż na przykład Służba bezpieczeństwa państwowego NRD przerzucała swoich szpiegów do sąsiadniego kraju. Analiza pokazuje, że współpraca miast w socjalizmie nie tworzyła niezależnej formy partnerstw, ponieważ funkcjonowała ona jako integralna część współpracy partyjnej PZPR z SED. W ramach historiografii miast bliźniaczych, która się dotychczas skoncentrowała głównie na państwa demokratyczne, dysertacja prezentuje po raz pierwszy szerokie badania "partnerstw socjalistycznych" jako nowy gatunek formy współpracy komunalnej. 

Dane biograficzne: Studia magisterskie historii współczesnej Europy wschodniej, politologii i dziennikarstwa w Oldenburgu, Berlinie (Freie Universität) i Warszawie. W latach 2003–08 współpracownik naukowy w Fundacji Ettersberg ds. badań porównawczych dyktatur europejskich w Weimarze. W latach 2008–12 kierownik działu ds. informacji publicznej w urzędzie Pełnomocnika Federalnego ds. Materiałów Państwowej Służby Bezpieczeństwa NRD (BStU) w Berlinie. Od października 2012 roku współpracownik w Federalnej Fundacji badań nad dyktaurą sojcalistyczną w NRD (Bundesstiftung zur Aufarbeitung der SED-Diktatur), początkowo jako kierownik działu Pracy Pamiątkowej, w latach 2014–17 jako kierownik projektu „Międzynarodowy Leksykon Dysydentów” a od października 2017 roku jako kierownik działu Miejsc Pamięci i Kultury Pamięci. 

Dział: Kulturoznawstwo

Promotorka: dr hab. Dagmara Jajeśniak-Quast