Banner Viadrina

Hanna Malik

Studenten nach ihrem Abschluß in Roben ©Heide Fest
Temat pracy doktorskiej:
Przestępczość międzynarodowych przedsiębiorstw? Odpowiedzialność osób prawnych i ułomnych osób prawnych w Polsce i  Niemczech ze szczególnym uwzględnieniem wytycznych prawa międzynarodowego. (tytuł roboczy)

Już od lat niemiecka nauka prawa karnego  zmaga się z problemem, czy obok osób fizycznych odpowiedzialność karną mogą ponosić także osoby prawne? Dyskusja rozgorzała na nowo pod wpływem projektu ustawy o wprowadzeniu odpowiedzialności karnej przedsiębiorstw i innych organizacji, przedstawionego w końcu 2013 roku przez parlament kraju związkowego Nadrenii Północnej Westfalii. Do konieczności rozbudowania niemieckiego prawa wykroczeń, w stosunku do bezprawnych zachowań przedsiębiorstw odnosi się także umowa koalicyjna CDU/CSU i SPD (16. kadencja). Zgodnie z tą umową rozważyć należy wprowadzenia „prawa karnego dla międzynarodowych koncernów”. Nie sposób jednak pominać faktu, że odpowiedzialność karną osób prawnych bardzo ciężko będzie pogodzić z ideą indywidualnego prawa karnego, tak głęboko zakorzenioną przecież w niemieckiej i  ogólnie kontynentalnej tradycji prawa. Pomimo trudności dogmatycznych od kilku lat w większości krajów europejskich systematycznie wprowadzane są regulacje prawnokarne lub quasi prawnokarne w tym zakresie. W związku z ciągle wzrastającymi stratami powodowanymi przez przestepczość gospodarczą oraz generalną tendencją w świecie, a szczególnie w UE, do rozszerzania odpowiedzialności zwiazków osobowych, konieczne i celowe wydaje się być porównanie sposobów sankcjonowania przedsiębiorstw w krajach sąsiedzkich tj. w Polsce i w Niemczech.

Celem planowanej rozprawy doktorskiej jest w pierwszej kolejności zbadanie pojęcia, przejawów tzw. „przestępczości przedsiębiorstw” tj.  wszelkich naruszeń prawa popełnianych przez pracowników przedsiębiorstw albo przez same przedsiębiorstwa, na korzyść tegoż przedsiębiorstwa, na przykładzie Polski i Niemiec oraz transgranicznych form tejże przestępczości. Następnie zbadane zostaną sposoby zwalczania przestępczości przedsiębiorstw na płaszczyźnie międzynarodowej, a w szczególności w ramach Unii Europejskiej. W dalszej kolejności analizie, według kryteriów Drugiego Protokołu do Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich z dnia 19 czerwca 1997 r., poddane zostaną regulacje § 30 w zw. z § 130 i § 9 niemieckiego Kodeksu Wykroczeń (OwiG), propozycja wprowadzenia Kodeksu Karnego Przedsiębiorstw kraju związkowego Nadrenii Północnej - Westfalii oraz polska ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Na zakończenie zamierzam wypracować propozycje polepszenia i w miarę możliwości ujednolicenia tak polskich jak i niemieckich sankcji wobec przedsiębiorstw de lege lata i de lege ferenda.

Dane biograficzne: Od 2012 r. doktorantka w Katedrze Prawa Karnego, w szczególności Prawa Karnego Międzynarodowego i Komparatystyki Prawniczej, Filozofii Prawa na Uniwersytecie Europejskim Viadrina. Ukończyła Prawo na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego (2010) oraz Stosunki Miedzynarodowe ze specjalnością Niemcoznawstwo na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego (2013). Uzyskala tytuł LL.M na Uniwersytecie Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie nad Menem (2011). Stypendystka Erasmusa (Münster 2008-2009) oraz DAAD (Frankfurt nad Menem 2010-2011)

Specjalność naukowa: prawo karne, komparatystyka prawnicza

Promotor: prof. dr Jan C. Joerden